قوانین جدید سهمیه‌بندی بنزین ۱۴۰۵

از آغاز فروردین ۱۴۰۵، تغییراتی در سامانهٔ سهمیه‌بندی بنزین اعمال شده که بدون اطلاع‌رسانی گسترده به اجرا درآمده است. اما اکنون با پایان یافتن تعطیلات نوروزی و بازگشت به شرایط عادی مراجعه به جایگاه‌های سوخت، ابعاد واقعی این تحولات برای رانندگان آشکارتر شده است.

محدود شدن سقف ذخیره‌سازی کارت سوخت، کاهش سهمیهٔ بنزین با قیمت ۳۰۰۰ تومانی و تشدید احتمال زودتر رسیدن به نرخ ۵۰۰۰ تومانی، مجموعه‌ای از موانع جدید را پدید آورده که می‌تواند هزینهٔ ماهانهٔ بنزین را برای بخش قابل توجهی از خانواده‌ها و رانندگان به طور چشمگیری افزایش دهد.

سقف ذخیره‌سازی؛ سفری از ۹ ماه به ۳ ماه

یکی از تحولات اساسی که شاید هنوز بسیاری از دارندگان خودرو با آن کنار نیامده‌اند، اصلاح سقف مجاز برای ذخیره‌سازی بنزین است. پیش از این، رانندگان می‌توانستند سهمیهٔ بنزین خود را تا ۹ ماه در کارت سوخت شخصی نگهداری کنند. این امتیاز قانونی، امنیت خاطر رانندگان را در سفرهای طولانی یا شرایط ویژه تأمین می‌کرد. این مدت که سال گذشته به ۶ ماه کاهش یافته بود، از ابتدای سال ۱۴۰۵ بار دیگر محدودتر شد و به ۳ ماه رسید. بر اساس قاعدهٔ جدید، هر راننده حداکثر مجاز به ذخیرهٔ ۱۸۰ لیتر بنزین در کارت سوخت است. به محض اینکه میزان بنزین ذخیره‌شده به این مرز برسد، فرآیند شارژ سهمیهٔ جدید متوقف می‌شود و تا زمانی که بخشی از آن مصرف نشود، سهمیهٔ ماهانه به کارت واریز نخواهد شد.

کاهش سهمیهٔ بنزین با نرخ ۳۰۰۰ تومانی

بسیاری از رانندگان گمان می‌کردند پس از اتمام ۶۰ لیتر سهمیهٔ ۱۵۰۰ تومانی، ماهانه ۱۰۰ لیتر بنزین با نرخ آزاد (۳۰۰۰ تومانی) نیز به کارت سوخت تزریق می‌شود. اما از ابتدای سال ۱۴۰۵، این محاسبات تغییر کرده است. سهمیهٔ دوم بنزین خودروهای شخصی کاهش پیدا کرده تا دامنهٔ اختیار رانندگان در استفاده از بنزین با نرخ دوم محدود شود. جدول زیر تغییرات سهمیهٔ بنزین کارت سوخت را به روشنی نشان می‌دهد:

تأثیر محدودیت‌ها بر رانندگان وانت و تاکسی

کاهش سهمیهٔ بنزین آزاد از ۱۰۰ لیتر به ۷۰ لیتر برای خودروهای شخصی، احتمالاً برای بسیاری از رانندگان معمولی چندان قابل لمس نباشد. اما رانندگانی که برای ترددهای روزانه یا سفرهای بین‌شهری به بنزین ۳۰۰۰ تومانی متکی بودند، اکنون با کسری ۳۰ لیتری در هر ماه روبرو هستند. این وضعیت باعث می‌شود گروهی از رانندگان سریع‌تر از گذشته به نرخ سوم سوخت یا همان بنزین ۵۰۰۰ تومانی نیاز پیدا کنند. شرایط برای خودروهای دوگانه‌سوز و وانت‌ها حساستر است. کاهش سهمیهٔ این خودروها می‌تواند مستقیماً بر هزینهٔ حمل‌ونقل بار و مسافر اثر بگذارد.

مقایسهٔ هزینهٔ بنزین در سه نرخ مختلف

اختلاف قیمت بنزین ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی در نگاه اول ناچیز به نظر می‌رسد، اما وقتی این اعداد را در حجم یک باک ۳۰ لیتری ضرب کنیم، تصویر روشن‌تری به دست می‌آید. با کاهش سهمیهٔ آزاد (۳۰۰۰ تومانی) و محدودیت‌های ذخیره‌سازی، رانندگان ناگزیر سریع‌تر از گذشته سراغ نرخ سوم بنزین می‌روند. جدول زیر هزینهٔ نهایی پر کردن یک باک با گنجایش ۳۰ لیتر را بر اساس نرخ‌های موجود نشان می‌دهد:

راهنمای عملی برای مدیریت سوخت در شرایط جدید

با توجه به محدودیت‌های اعمال‌شده، رانندگان دیگر نمی‌توانند مانند گذشته نسبت به کارت سوخت خود بی‌تفاوت باشند. در ادامه چند راهکار کلیدی برای مدیریت بهتر شرایط فعلی ارائه شده است:

• مصرف متناوب سهمیه: با کاهش سقف ذخیره‌سازی به ۳ ماه و محدودیت ۱۸۰ لیتری، بهتر است سهمیهٔ ماهانه را به موقع مصرف کنید و اجازه ندهید میزان بنزین ذخیره‌شده به سقف ۱۸۰ لیتر برسد.
• مدیریت سهمیهٔ نرخ آزاد: حالا که سهمیهٔ ۳۰۰۰ تومانی به ۷۰ لیتر کاهش یافته، برای سفرهای طولانی‌تر حتماً هزینهٔ بنزین ۵۰۰۰ تومانی را پیش‌بینی کنید و بودجهٔ خود را بر این اساس تنظیم نمایید.
• برنامه‌ریزی برای سفرهای ماهانه: با آگاهی از میزان دقیق سهمیه، مسافت سفرهای خود را طوری تنظیم کنید که کمترین نیاز به استفاده از بنزین ۵۰۰۰ تومانی را داشته باشید.